Sgipio mordwyaeth
 

Diogelu ac Amddiffyn Plant yng Nghymru



Mae Arolygiaeth Gofal a Gwasanaethau Cymdeithasol Cymru (AGGCC) ac Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru (AGIC) wedi cyhoeddi adroddiadau heddiw ynglŷn â diogelu ac amddiffyn plant yng Nghymru.

Mae hyn yn dilyn Datganiad gan y Gweinidog ynglŷn â ‘Diogelu Plant sy’n Agored i Niwed yng Nghymru’ a wnaed ym mis Tachwedd 2008 mewn ymateb i farwolaeth y baban Peter Connelly yn Haringey.

Dyma’r tri adroddiad a gyhoeddir heddiw: 

  • Diogelu ac Amddiffyn Plant yng Nghymru: Adolygiad o Awdurdodau Lleol a Byrddau Lleol Diogelu Plant.
  • Gwella Arfer er mwyn Amddiffyn Plant yng Nghymru: Archwiliad o swyddogaeth adolygiadau Achos Difrifol.
  • Diogelu ac Amddiffyn Plant yng Nghymru: Adolygiad o’r trefniadau sydd wedi eu sefydlu ar draws Gwasanaeth Iechyd Gwladol Cymru.
Maent yn cyfuno canfyddiadau pob maes gwaith a gynhaliwyd gan y ddwy arolygiaeth ac yn darparu trosolwg o’r trefniadau sydd wedi eu sefydlu i helpu i ddiogelu ac amddiffyn plant yng Nghymru.
 
Canfu Arolygiaeth Gofal a Gwasanaethau Cymdeithasol Cymru (AGGCC), o ran gwasanaethau cymdeithasol awdurdodau lleol, fod llawer o sylw wedi ei roi i gryfhau'r ymateb i bryderon cychwynnol ynglŷn â niwed a chamdriniaeth i blant, ers yr adolygiad cenedlaethol cyntaf a gynhaliwyd gan Arolygiaeth Gwasanaethau Cymdeithasol Cymru yn 2004.
 
Fodd bynnag, amlygodd yr adolygiad o Awdurdodau Lleol a Byrddau Lleol Diogelu Plant (LSCB) amrywiadau ac anghysondebau mewn arfer ac anghydbwysedd yn y modd y mae sefydliadau a gweithwyr proffesiynol yn cyflawni eu cyfrifoldebau o ran diogelu a hybu lles plant, bod gormod o ddibyniaeth ar wasanaethau cymdeithasol awdurdodau lleol ac y disgwylir gormod oddi wrthynt. Amlygodd yr adolygiad yr heriau o ran cynnal gwyliadwriaeth gyson er mwyn sicrhau bod pob rhan o’r system yn gweithio’n dda gyda’i gilydd drwy’r amser.
 
Canfuwyd bod y Byrddau Lleol Diogelu Plant ar gamau gwahanol o ddatblygiad ar draws Cymru, ac mae llawer ohonynt nad ydynt yn cyflawni eu swyddogaethau yn effeithiol ar hyn o bryd fel y nodir yn y canllawiau ac mae rhai asiantaethau, drwy beidio â chymryd rhan, yn methu yn eu dyletswydd i gydweithredu. Mae cyfoeth o wybodaeth ac arbenigedd ynglŷn ag amddiffyn plant ar gael ymhlith gweithwyr proffesiynol a sefydliadau ar draws Cymru, ond nid yw hyn yn cael ei rannu mewn modd sy’n sicrhau’r effaith a’r budd gorau, ond gellid gwneud hynny drwy well cydlyniant a threfn.
 
Mae AGGCC wedi datgan yn eu hadroddiad bod angen cydgysylltu polisi ac arfer yn fwy cyson ar draws yr holl sefydliadau ar lefel genedlaethol, ranbarthol a lleol er mwyn sicrhau bod modd gweithio ar y cyd yn fwy effeithiol i ddiogelu ac amddiffyn plant.
 
Bu cynnydd sylweddol yn nifer yr adolygiadau achos difrifol yn ystod y ddwy flynedd ddiwethaf. Roedd 17 achos yn destun adolygiad ym mis Ebrill 2007 a 34 ym mis Ebrill 2008, sef cynnydd o 100%. Ceir lefel uchel o gytundeb ar draws Cymru ynglŷn â’r ffaith nad yw’r trefniadau cyfredol ar gyfer adolygu achosion difrifol yn gweithio’n effeithiol.
 
Mae adroddiad AGGCC yn amlygu’r angen am fframwaith LSCB mwy cydlynol a chynhwysfawr ar gyfer adolygu, dysgu a gwella arfer diogelu nad yw’n dibynnu ar adolygiadau achos difrifol yn unig i sicrhau yr ysgogir newidiadau mewn polisi ac arfer. Mae’n ofynnol cael continwwm dysgu ar sail egwyddorion eglur o fod yn agored, cefnogaeth a her broffesiynol, atebolrwydd, ymrwymiad ar y cyd i wella arfer a chymryd camau amserol er mwyn cyflawni’r newidiadau angenrheidiol.

Dywedodd Jonathan Corbett, Prif Arolygydd Gweithredol AGGCC, heddiw:

"Mae’r adroddiadau hyn yn darparu tystiolaeth eglur o welliannau a wnaed gan awdurdodau lleol a sefydliadau eraill er mwyn diogelu ac amddiffyn plant yng Nghymru. Maent hefyd yn nodi’r meysydd lle y mae angen canolbwyntio sylw ac ymdrech er mwyn cryfhau a gwella gwaith ar y cyd ymhellach i ddiogelu ac amddiffyn plant. Dyma’r her i’r holl sefydliadau a gweithwyr proffesiynol sy’n gweithio gyda phlant a’u teuluoedd.

Nod penodol adolygiad AGIC a gynhaliwyd ar yr un pryd ag adolygiadau AGGCC oedd ateb 2 gwestiwn allweddol:
  • A yw pawb sy’n gweithio mewn sefydliadau gofal iechyd yn ymwybodol o’u cyfrifoldebau o ran amddiffyn a diogelu plant ac a ydynt yn gwybod sut i ymdrin yn briodol ag achosion lle yr amheuir bod materion amddiffyn/diogelu plant?
  • A yw plant a phobl ifanc yn ddiogel pan fyddant yn defnyddio gwasanaethau iechyd neu’n ymweld â safleoedd gofal iechyd?
Mae adroddiad AGIC yn nodi peth cynnydd a gwelliannau o ran y trefniadau amddiffyn a diogelu plant ar draws sefydliadau gofal iechyd ers yr adolygiad llawn diwethaf a gynhaliwyd, gan AGIC, yn 2007. Mae’n amlygu y canfuwyd bod y staff yn gyffredinol effro i faterion amddiffyn plant ac yn ymwybodol o’r gweithdrefnau adrodd a dwysáu. Fodd bynnag, mae’r adroddiad hefyd yn nodi ei bod yn ymddangos bod rhai o’r staff sy’n gweithio yn y gwasanaethau i oedolion yn parhau i wrthod derbyn bod ganddynt swyddogaeth o ran amddiffyn plant.
 
Yn yr adroddiad, mynegir pryder hefyd nad yw’r holl staff sy’n gweithio i’r GIG wedi derbyn archwiliadau gan y Swyddfa Cofnodion Troseddol (SCT) a bod anghysondebau yn y modd y cynhelir archwiliadau SCT ar draws y GIG yng Nghymru. Mae amrywiadau o ran cysondeb y modd y mae gweithwyr iechyd proffesiynol yn rhannu gwybodaeth o fewn eu sefydliadau eu hunain, yn ogystal â gydag asiantaethau a sectorau eraill, wedi eu nodi hefyd. Mewn rhai ardaloedd, mynegodd y staff bryderon ynglŷn â thorri cyfrinachedd y cleifion a’r effaith y gallai hyn ei gael ar eu perthynas â’r unigolyn a’u hanghenion therapiwtig yn y dyfodol.
 
Mae’r adroddiad yn cynnwys chwech ar hugain o argymhellion gyda’r bwriad o wella trefniadau amddiffyn a diogelu plant ar draws sefydliadau gofal iechyd yng Nghymru.
 
Dywedodd Peter Higson, Prif Weithredwr AGIC heddiw:

"Mae rhannu gwybodaeth ac archwiliadau SCT y staff yn parhau i fod y materion sydd fwyaf angen sylw yn y GIG ac mae’n amlwg bod llawer o waith i’w wneud yn y meysydd hyn. Mae angen i sefydliadau fod yn eglur ynglŷn â phryd a sut y dylid rhannu gwybodaeth. Mae angen iddynt ddeall bod diogelwch a lles plant a phobl ifanc yn hollbwysig; ni ddylai cyfrinachedd cleifion fod yn rhwystr i’w hamddiffyn a’u diogelu.

Mae’n ofynnol i’r holl sefydliadau ac asiantaethau hynny lle yr ydym wedi nodi argymhellion ar gyfer gwella yn ein hadroddiad, baratoi cynllun gweithredu sy’n nodi sut y maent yn bwriadu gweithredu ar yr argymhellion. Byddwn yn monitro’r cynlluniau gweithredu hyn fel rhan o drefniadau rheoli perfformiad y sefydliadau hynny".

Ffynhonnell: Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru (safle we yn Saesneg)